Ekonomi ve Veri Editörü Ed Conway’in hazırladığı çarpıcı Sky News analizi, Birleşik Krallık kimya endüstrisindeki “sessiz çöküşü” belgeledi. Rapor, modern yaşamın yapı taşlarını üreten kritik tesislerin birer birer kapandığını ve ülkenin stratejik otonomisini kaybettiğini ortaya koyuyor.
LONDRA – “Material World” (Maddi Dünya) kitabının yazarı ve Sky News Ekonomi Editörü Ed Conway, İngiliz sanayisinin “görünmez kalbi”ne indi. Runcorn’dan Teesside’a uzanan sahada yapılan incelemeler, enerji krizinin ve yatırım eksikliğinin, Birleşik Krallık’ı temel kimyasallarda nasıl dışa bağımlı hale getirdiğini verilerle gözler önüne serdi.
Sky News özel dosyasında öne çıkan 5 stratejik tespit şöyle:
1. Runcorn’daki 100 Yıllık Risk: İlaç Sektörü Pamuk İpliğine Bağlı
Conway’in Runcorn’daki Ineos tesislerinde yaptığı inceleme, sarsıcı bir gerçeği ortaya çıkardı. İngiltere’nin ilaç sanayisinin ve su arıtma sistemlerinin %90’ının bağımlı olduğu tuz ve klor üretimi, 100 yıllık buhar tankları üzerinde yürüyor. Tesisin modernizasyonu için gereken 150 milyon sterlinlik yatırım, ülkedeki fahiş enerji maliyetleri nedeniyle askıda. Analize göre bu tesisin durması, İngiltere’nin tarihte ilk kez tuzu ithal etmek zorunda kalması demek.
2. “Üretim Tamamen Durdu”: Kritik Listede Kırmızı Alarm
Sky News verilerine göre, Birleşik Krallık stratejik öneme sahip temel maddelerin üretim kabiliyetini kaybetti:
-
Soda Külü (Soda Ash): Cam ve kağıt endüstrisinin temeli. Üretim bitti.
-
Amonyak ve Sülfürik Asit: Gübre, gıda güvenliği ve patlayıcılar için kritik olan bu maddelerin üretimi son yıllarda tamamen durduruldu. Conway, bu kaybı “bir ülkenin kendi temelini inşa etme yeteneğini yitirmesi” olarak nitelendiriyor.
3. Teesside: Sanayi Devinden “Endüstriyel Yara İzine”
Bir zamanlar Imperial Chemical Industries (ICI) ile dünyanın kimya başkenti olan Teesside, bugün Conway’in tabiriyle “endüstriyel yara izleri” (industrial scarring) taşıyor. Entegre tesis mantığının (Verbund) çökmesiyle, bölgedeki fabrikalar sinerjilerini kaybetti. Örneğin, anilin üreten tesisler, onları besleyen diğer fabrikalar yıkıldığı için izole kalmış durumda.
4. Maliyet Uçurumu: ABD’den 4 Kat Daha Pahalı
Sky News’e konuşan sanayi liderleri, İngiltere’deki enerji maliyetlerinin ABD ve Orta Doğu’daki rakiplerinden 4 kat daha yüksek olduğunu vurguluyor. Buna “Net Sıfır” (Net Zero) hedefleri doğrultusunda eklenen karbon vergileri de eklendiğinde, dökme kimyasal üretimi finansal olarak imkansız hale geliyor. Sanayiciler, “Yeşil bir gelecek istiyoruz ama üretim yapamadan yeşil olamayız” mesajını veriyor.
5. Ed Conway’in Uyarısı: “Egemenlik İllüzyonu”
Analizin sonuç bölümünde Ed Conway, İngiltere’nin Ar-Ge ve hizmet sektörüne odaklanırken fiziksel gerçeklikten koptuğuna dikkat çekiyor. “Laboratuvarlarımızda harika fikirler var ama onları üretecek hammaddeyi (feedstock) kaybettik” diyen Conway, temel yapı taşlarını üretemeyen bir ekonominin, kriz anlarında savunmasız kalacağını belirtiyor.
Haber Kaynağı
